آیا بین بیماری‌های دهان و بیماری‌های قلبی رابطه‌ای وجود دارد؟
30 اردیبهشت 1399 ساعت: 13:2



 یکی از یافته‌های شگفت‌آور طی سال‌های اخیر نتایج مطالعاتی بوده که یکی پس از دیگری نشان می‌دهد افرادی که از نظر سلامت دندان و دهان در وضعیت مطلوبی قرار ندارند، مثلا دچار بیماری‌های لثه هستند یا دندان خود را از دست داده‌اند، در مقایسه با افرادی که دندان‌های سالمی دارند بیشتر دچار بیماری‌های قلبی مانند حملات قلبی و سکته مغزی می‌شوند.


 به راستی ارتباط بین بیماری‌های دهان و دندان با بیماری‌های قلبی چیست؟

در این باره تئوری‌های زیادی ارائه شده که از آن میان 3 تئوری برجسته‌تر است:

 در تئوری اول محققان می‌گویند زمانی که لثه‌ها دچار التهاب و عفونت می‌شوند، باکتری‌هایی که در موضع التهابی قرار دارند به‌خصوص اگر عامل باکتریایی از نوع «پورفیرومونوس ژینژیوالیس» باشد، از طریق جریان خون به سایر ارگان‌های بدن هدایت می‌شوند. حال هرگاه این باکتری‌ها به محیط قلبی وارد ‌شوند، خود را به هر بخشی از قلب که دچار آسیبی باشد، می‌چسبانند و موجب التهاب آن ناحیه از قلب می‌شوند.

طبق گزارش انجمن قلب آمریکا، این پدیده موجب بروز بیماری‌هایی مانند «اندوکاردیت» (التهاب لایه داخلی قلب) می‌شود یا حتی می‌تواند باعث بروز آترواسکلروز (بسته شدن دیواره عروق) و حتی سکته مغزی شود. محققان برای اثبات این موضوع نشان دادند حجم زیادی از باکتری‌های دهان در رگ‌هایی که دچار آترواسکلروز شده بودند و دور از ناحیه دهان و صورت قرار داشتند، یافت شدند. همچنین مشخص شد مصرف آنتی‌بیوتیک در این بیماران نمی‌تواند خطر بیماری قلبی-عروقی را کاهش دهد.

در مطالعه گسترده‌ای که به تازگی انجام شده و در نوع خود یکی از بزرگ‌ترین جامعه‌های آماری را شامل می‌شد، محققان داده‌هایی را که از یک میلیون نفر جمع‌آوری کرده بودند و بیش از 65 هزار نفر از آنها دچار حمله قلبی و سکته مغزی شده بودند، بررسی کردند. نتایج به‌دست‌آمده نشان داد بعد از کنار گذاشتن عامل سن ارتباط معناداری بین بیماری‌های عروق کرونر قلب و لق شدن دندان‌ها (نشانه عدم سلامت دندان‌ها) وجود داشت. به علاوه اگر فرد بیمار سیگاری باشد، نقش سیگار در بروز بیماری‌های قلبی بسیار پررنگ‌تر از بیماری‌های دهان است.

 در مقابل تئوری گروهی دیگر این است که به غیر از باکتری‌هایی که باعث بروز بیماری قلبی می‌شوند، پاسخ سیستم ایمنی بدن به التهابات هم در این ماجرا نقش مهمی دارد که موجب آسیب‌های جدی به عروق خونی به‌خصوص در ناحیه قلب و مغز می‌شود.

 در تئوری سوم ادعا می‌شود ممکن است نتوانیم رابطه مستقیمی بین بیماری‌های لثه و بیماری‌های قلبی-عروقی پیدا کنیم و ممکن است عامل سومی مانند سیگار موجب شود  این دو بیماری همزمان اتفاق بیفتند. از دیگر عوامل کمک‌کننده می‌توان دسترسی نداشتن به مراکز درمانی یا رعایت نکردن بهداشت دهان را نام برد. فردی که به سلامت بدن خود اهمیت نمی‌دهد احتمال بیشتری دارد دچار بیماری‌های دهان و قلب شود اما این همه ماجرا نیست. ارتباط بین بیماری‌های دهان و سلامت کلی بدن تنها محدود به بیماری‌های قلبی نمی‌شود. مطالعات بی‌شماری نشان از رابطه مستقیم بیماری‌های لثه و بیماری آرتریت روماتوئید دارد. به علاوه در تحقیقی که در سال 2016 میلادی انجام شد محققان دریافتند بین باکتری عامل عفونت لثه و سرطان لوزالمعده ارتباط مستقیمی وجود دارد، هرچند نحوه این ارتباط مشابه بیماری قلبی نیست. به هر حال محققان نیاز به مطالعات بیشتری دارند تا بتوانند در این باره با قاطعیت اظهارنظر کنند.

چه افرادی در معرض خطر بالاتری قرار دارند؟

بیمارانی که دچار التهاب مزمن لثه مانند «ژینژیویت» و بیماری‌های پریودنتال هستند بیشتر از سایرین در معرض خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی قرار می‌گیرند، به‌خصوص اگر بیماری دهان آنها تشخیص داده نشود و تحت درمان قرار نگیرد. همان‌ طور که ذکر شد، علت این است که باکتری‌ها وارد جریان خون می‌شوند و خود را به قلب می‌رسانند و موجب التهاب قلب می‌شوند، حتی اگر التهاب لثه در فردی خیلی ‌حاد نباشد، رعایت نکردن بهداشت دهان و دندان موجب جمع شدن پلاک‌ها در ناحیه دهان و التهاب لثه‌ها می‌‌شود.

همچنین باکتری‌ها می‌توانند وارد جریان خون شوند و سطح پروتئین c-reactive را در عروق خونی افزایش دهند. در روماتیسم و التهاب و تورم حاد، پروتئینی با نام C در خون آزاد می‌شود که در حالت طبیعی به‌ میزان بسیار کم در پلاسما موجود است. این مساله می‌تواند  خطر بروز سکته مغزی و بیماری قلبی را در افراد افزایش دهد.

علائم خطر و نشانه‌ها

بر اساس گزارش انجمن متخصصان پریودنتیست آمریکا علائم التهاب لثه عبارتند از:
 تورم و قرمزشدن لثه‌ها و زخم شدن با هر تماس
 خونریزی از لثه‌ها هنگام غذا خوردن و مسواک زدن
 دیده شدن چرک یا هر علامت دیگری از عفونت در اطراف دندان‌ها و لثه‌ها 
 احساس مزه بد در دهان و استشمام بوی بد دهان
 احساس لق شدن دندان‌ها یا اینکه دندان در جای خود ثابت نیست.
روش پیشگیری از التهاب و عفونت لثه

رعایت کامل بهداشت دهان و معاینات منظم از بهترین راه‌های پیشگیری از این بیماری است. ضروری است بیمار روزی 2بار دندان‌های خود را با مسواک نرم تمیز کند. با نخ دندان ذرات مواد غذایی را از لابلای دندان‌ها پاک کند و به صورت منظم برای جرمگیری و تمیز کردن دندان‌هایش  نزد دندان‌پزشک برود. 

با رعایت بهداشت دندان و دهان خود قدم بزرگی در پیشگیری از ابتلا به بیماری قلبی برداشته‌اید.

منابع:Harvard Health public 
Cleavlaand Clinic
 ترجمه: سیما اخلاقی
برچسب ها
دیدگاه کاربران

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد

طراحی و اجرا توسط: هیاهو