عباس محمدی از تخریب کوهستان ها می گوید
کرونا می‌رود، اما کوهستان ها را دریابیم
1 اردیبهشت 1399 ساعت: 15:2



درست است که کرونا محدودیت‌های بسیاری را برای ما اعمال کرده، اما این ویروس دیر یا زود ما را ترک می‌کند و زندگی دوباره به روال قبل باز می‌گردد و اگر سیاست‌های درستی را در پیش نگیریم باز هم طبیعت را تخریب خواهیم کرد.
عباس محمدی از فعالان قدیمی محیط زیست است که سال‌هاست درباره لزوم حفاظت از کوهستان‌ها فعالیت دارد. پای صحبت‌های او نشستیم تا درباره تخریب در کوهستان‌های کشورمان نکاتی را روشن کند:

منظور از تخریب کوهستان چیست؟

منظورمان از تخریب کوهستان هرنوع دستکاری در آن است. همینجا می‌خواهم به یک سوءتفاهم رایج در بین مسئولان شهری اشاره کنم. بسیاری از این افراد فکر می‌کنند، وقتی صحبت از کوهپیمایی می‌شود، یعنی این کوهستان باید به چیزی یا امکاناتی مثل تله‌کابین، راهسازی یا رستوران تجهیز شود. اگر می‌خواهیمکوه‌ها را داشته باشیم و سال‌ها از آنها استفاده کنیم و کارکردهای دیگرشان را هم ببینیم، باید مسیرهای پاکوب قدیمی را حفظ کرد و مسیر جدید ایجاد نکنیم، دهانه‌ها را فرسوده نکنیم یا با ساخت و ساز کوه‌ها را از شکل و شمایل طبیعی خارج نکنیم.

رفتن به کوه هم برای سلامت جسمی و پیاده‌روی است و هم برای سلامت روحی. سلامت روحی ما در گرو بازگشت به چیزی است که من به آن خاطره زنتیکی می‌گویم. خاطره ژنتیکی ما به‌خصوص در ایران عجین است. ایرانی‌ها قرن‌ها و قرن‌ها با کوهستان زندگی کرده‌اند، بنابراین وقتی رضایت خاطر ما در کوهستان عمیقا فراهم می‌شود که کوه را در شکل طبیعی خود ببینیم. رضایتی که از دیدن خار و خاشاک و بوته‌های کوهستان و تک‌درخت‌های روییده در دره‌ها و صدای پرندگان به کوهپیمایان دست می‌دهد، چندین برابر رضایت نشستن در یک چایخانه یا رستوران است.

این تجهیزات شهری جایگاه خود را دارند و طبیعت نیز جایگاه خود را دارد. بنابراین مسئولان شهری نباید مرز این دو محیط را با هم مخدوش کنند. مثلا در تهران، شهر روز به روز و سنگر به سنگر کوهستان را اشغال می‌کند و کوهستان دارد شهری می‌شود. خط شهر به سمت بالا به سمت کوه می‌رود و شمایی که تا 10 سال قبل از هیاهوی شهر به کوهستان پناه می‌بردید، باز هم در کوه شهر را می‌بینید.

محیط کوه به دلیل تجهیزات آن تا حد زیادی شهری شده است. به نظر من بهتر است اجازه دهیم محیط‌های طبیعی نزدیک شهرها تا حد امکان به همان صورت طبیعی باقی بمانند. مسئولان به این نکته توجه کنند که ساختن یک ورزشگاه، یک فرهنگسرا یا سالن کوچک ورزشی هزینه‌ای بسیار هنگفت روی دست بودجه‌های شهری ما می‌گذارد، اما کوهستانی که در همین تهران چندده‌هزار نفر را سرویس می‌دهد، هیچ هزینه‌ای برای ما ندارد، نه برای ساخت آن هزینه‌ای کردیم و نه برای نگهداریش، فقط باید هم مسئولان و هم مردم با ملاحظه و احتیاط به کوه نگاه کنیم. این ثروت عظیم خدادادی ملی ما است.

--ساختن تجهیزات در کوهستان جزو این تخریب است یا درواقع ایجاد امکانات بهتر برای مردم؟

با ایجاد تجهیزات بی‌حساب و کتاب در کوهستان مخالفم. اگر در این کوهستان تله‌کابین و رستوران یا جاده ماشین‌رو بسازیم، موتورکراس و آفرود را اجازه بدهیم، هم برای ایجاد امکانات اولیه و هم نگهداری آنها باید هزینه‌های هنگفتی را متقبل شویم و ضربه بزرگ‌تر اینکه مردم را از محیط طبیعی محروم کرده‌ایم، بنابراین برای سلامت روحی و روانی و آرامشی که در پایان هفته نیاز ما هست، نباید به کوهستان دست بزنیم.

اگر بخواهم خیلی خلاصه جواب شما را بدهم، دستکاری نکردن کوهستان اولین و ساده‌ترین راه جلوگیری از تخریب آن است. طبیعت مظلوم خودش بهترین خدمات را به ما ارائه می‌کند.

همانطور که گفتم، بسیاری از شهرهای بزرگ ایران در نزدیکی کوه‌ها بنا شده‌اند، مسئولان شهری این شهرها توجه داشته باشند که نزدیکی این شهرها به کوهستان فرصتی بزرگ است. خیلی از شهرهای بزرگ دنیا در کنار دریا یا رودخانه قرار دارند.

در تهران و شهرهای دیگر کشور ما که در کنار کوه‌ها بنا شده‌اند، کوه برای ما همان نقشی را دارد که دریا برای شهرهای کنار آب. یعنی کوه آب اول آب ما را تامین کرده که شرط اول تداوم حیات است و دیگر چشم‌اندازی را فراهم کرده که هر انسانی به آن نیاز دارد.

همانطور که دیدن دریا شوق‌انگیز است، نیاز روحی ما کوهپایه‌نشینان هم با دیدن چشم‌انداز کوه ارضا می‌شود و دیدن کوه خستگی را از تن هر انسانی در می‌کند.
این چشم‌اندازها را باید قدر بدانیم و کوه‌های نزدیک به شهرها را به‌عنوان یک ذخیره‌گاه طبیعی حیات وحش و تنوع ژنتیکی. موضوعی وجود دارد به نام ثروت ژنتیکی، همان تنوع گونه‌ها و ژن‌ها، که درواقع ازجمله ثروت‌های ملی هر سرزمین به‌شمار می‌آید.

این یک امری مجازی یا رمانتیک نیست، واقعیتی فیزیکی و ملموس است که کمک می‌کند به سلامت انسان‌ها. بسیاری از داروها از گیاهان گرفته می‌شود و درصد قابل‌توجهی در گیاهان شناسایی و بعدا سنتز شده است، ولی فرمول آنرا طبیعت در اختیار ما گذاشته است.

هنوز انسان بسیاری از امکاناتی را که طبیعت دراختیارش گذاشته نشناخته و دامنه این امکانات را نمی‌داند.
برچسب ها
دیدگاه کاربران

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد

طراحی و اجرا توسط: هیاهو