چند نکته و احتیاط درباره مسکن‌ها و سوء‌مصرف ‌شبه‌مورفین‌ها
7 تیر 1400 ساعت: 06:4



یکی از شایع‌ترین دلایل مراجعه افراد به پزشک، تسکین درد است. تعدادی از داروهای مختلف هستند که درد را تسکین می‌دهند. حدود ۲۰٪ از آدم‌ها دارویی به نام مسکن مصرف می‌کنند. همچنین از دکتر خود شنیده‌اید که به آن ‌شبه‌مرفین یا مواد افیونی می‌گوید.
مسکن‌های درد از تریاک ساخته می‌شوند که از گیاه خشخاش به دست می‌آید. مورفین و کدئین دو محصول طبیعی ساخته شده از تریاک هستند.

در آزمایشگاه‌ها از مورفین این داروها و مواد مخدر تولید می‌شوند:

فنتانیل(مسکن)
هروئین‌(داروی خیابانی)
هیدروکودون با استامینوفن ‌
هیدروکودون
هیدرومورفون یا دیلادید
متادون
مپریدین
اکسی‌کودون
اکسی‌کودون با استامینوفن
اکسی‌کودون با آسپیرین

مصرف صحیح

همیشه استفاده از داروهای تجویزی بسیار مهم است اما خصوصاً خطر استفاده از داروهای افیونی به دلیل خطر سوء‌مصرف و اعتیاد آن نیز بسیار حائز اهمیت است.
رعایت چندین مورد مهم است:

- مواد افیونی را در جای مطمئن نگهداری کنید. در دسترس کودکان نباشد.
- هیچ‌گاه نسخه‌های خود را به دیگری ندهید یا به اشتراک نگذارید.
- به هشدارها و دستورالعمل‌ها بعد از هر بار مصرف، توجه ‌کنید.
- داروهای خود را دقیقاً طبق دستور پزشک مصرف کنید. 
- هرگز دوز اضافی مصرف نکنید، مگر اینکه پزشک به شما توصیه کرده باشد. 
- داروهای مورفین را نجوید، نصف نکنید، نشکنید یا حل نکنید.
- بعد از مصرف مورفین‌ها، رانندگی نکنید یا از ماشین‌آلات استفاده نکنید(چون خواب‌آور هستند.)
- با پزشک خود در مورد عوارض داروهای مصرفی صحبت کنید.
 - همه داروهای خود را از یک داروخانه تهیه کنید تا در صورت امکان در مورد تداخل دارویی و یا مشکلی که ممکن است ایجاد کند، اطلاعات کسب کنید.
- داروهای مسکن استفاده نشده را دور بریزید یا به داروخانه برگردانید.

سوء‌مصرف داروها

 به طورکلی این داروها وقتی که طبق دستور پزشک و برای مدت کوتاهی استفاده می‌شوند، بی‌خطر هستند اما علاوه بر کنترل درد، می‌توانند به فرد احساس سرحالی یا سرخوشی نیز بدهند. و هر یک از این تاثیرات می‌تواند فرد را به سوء‌مصرف این داروها سوق دهد یا به استفاده از روشی سوق بدهد که پزشک توصیه نکرده است.
همچین ممکن است:

- دوز بیشتر از مقدار توصیه شده را مصرف کنید.
- نسخه شخص دیگری را استفاده کنید؛ حتی برای تسکین یک درد ساده
- آن را مصرف کنید تا حالتان بهتر شود
- ممکن است به طور مداوم استفاده کنید و باز هم بخواهید به مصرف‌تان ادامه دهید.
این مسئله جهانی است. در سال ۲۰۱۷، تقریباً ۲ میلیون نفر آمریکایی دچار اختلال سوء‌مصرف مواد مرتبط با داروهای مورفین بودند.

استفاده نادرست از داروهای شبه‌مرفینی

سالها از عباراتی مانند سوءمصرف مواد افیونی، سوءمصرف مواد مخدر، وابستگی به مواد مخدر و اعتیاد به مواد مخدر به جای یکدیگر استفاده می‌کردیم اما رهنمودهایی که پزشکان برای تشخیص این مسائل به کار می‌برند، دیگر از بین اصطلاحات سوءاستفاده یا وابستگی نیست. اگر پزشک تشخیص دهد که به استفاده نادرست از مواد افیونی (OUD) مبتلا هستید، این علائم را پیدا می‌کند:

- استفاده بیشتر از مورفین‌ها یا مصرف بیش از حد مجاز
- نمی‌توانید مصرف آن را کنترل یا قطع کنید
- زمان زیادی را صرف یافتن موادمخدر یا بهبودی بیماری کنید
- تمایل یا اشتیاق شدید به مصرف داشته باشید.
- علارغم مسائل حقوقی یا اجتماعی مصرف کنید
- فعالیت‌های مهم را متوقف یا قطع کنید
- هنگام انجام یک کار خطرناک مانند رانندگی مصرف کنید
- با وجود مشکلات جسمی یا روحی مصرف کنید
- تحمل کنید، لازم باشد تا دوز بیشتر یا زمان بیشتری آن را مصرف کنید
- ترک کنید، وجود علائم جسمی در هنگامی که می‌خواهید مصرف آن را متوقف کنید.

بیماری‌ها ممکن است اینگونه باشند:

 بیماری خفیف: ۲-۳ علائم
بیماری متوسط: ۴-۵ علائم 
بیماری شدید: ۶ علائم یا بیشتر

درمان

در صورت مشاهده علائم وابستگی به دارو یا اگر پزشک تشخیص دهد که مشکلی دارید، درمانی را برای آن قرار می‌دهد. اولین قدم قطع مصرف دارو است. پزشک می‌تواند به آرامی دوز مصرف را تا چند هفته کاهش دهد. 
ممکن است علائمی مانند:

اضطراب 
تحریک‌پذیری
میل به دارو 
تنفس سریع  
خمیازه 
آبریزش بینی  
ترشح بزاق 
خشکی بینی 
مورمور شدن
گرفتگی عضلات  
دردهای عضلانی  
استفراغ  
دل‌پیچه  
اسهال  
تعریق   
گیجی  
مردمک گشاد 
لرز 
بی‌اشتهایی

اگرچه از نظر پزشکی خطرناک نیستند اما این علائم می‌توانند دردناک باشند و زندگی با آن‌ها سخت می‌شود. ناخوشایند بودن آن و عدم تحمل آن منجر به سوءمصرف مواد افیونی می‌شود. به طورکلی طول مصرف داروی افیونی و سختی ترک آن به دارویی که استفاده می‌کنید و میزان مصرف آن بستگی دارد.

پزشک می‌تواند برای جلوگیری از علائم ترک، داروهایی را تجویز کند و از روشی به نام سم‌زدایی استفاده کند. متداول‌ترین داروها، بوپرنورفین (بوپرنکس، بوترانس، پروبوفین، سوبوکسون) و متادون (دولوفین، متادوز) و نالترکسون است.

لوفکسیدین هیدروکلراید و کلونیدین داروهای غیر‌افیونی هستند که می‌توانند برای تسکین علائم در هنگام سم‌زدایی استفاده شوند. نالترکسون می‌تواند به سم‌زدایی کمک کند اما بیشتر به دلیل عدم واکنش بدن به مواد افیونی و برای درمان سوءمصرف این مواد به طور مزمن استفاده می‌شود. از متادون و بوپرنورفین نیز برای کمک به جلوگیری از عود بیمار‌ی‌ و بهبود کیفیت زندگی در طولانی مدت استفاده می‌شود.

پس از پایان ترک دارو، دیگر از نظر جسمی به آن وابسته نیستید اما هنوز هم می‌تواند از نظر روانشناسی شما را فریب دهد. در مواقعی که دچار استرس هستید یا در معرض عوامل قوی‌ تحریک‌کننده دیگری قرار دارید ممکن است احتمال عود مجدد بیماری وجود داشته باشد. درباره راه‌های درمانی موجود درباره سوءمصرف مواد افیونی بیشتر اطلاعات کسب کنید.

چشم‌انداز بلند مدت

اختلال سوء‌مصرف دارو یک بیماری مزمن است، به این معنی که تا آخر عمر باید آن را مصرف کنید. بیشتر افراد در مقطعی بیماری‌شان عود می‌کند. برخی افراد تا سالها از داروها یا مشابه آن استفاده می‌کنند تا به کنترل علائم ترک در آنها کمک کند.
همچنین می‌توانید از رفتار درمانی بهره‌مند شوید تا به شما کمک کند:

میل و هوس‌تان را کنترل کنید
عادت‌ها و افکار سالم را در خود ایجاد کنید
از محرک‌هایی که منجر به عود بیماری می‌شوند، خودداری کنید.

درمان می‌تواند صرفاً برای خود شما یا می‌تواند برای کل خانواده‌تان باشد یا اینکه می‌توانید در گروهی که مسائل مشابه شما را دارند، عضو شوید. این روش می‌تواند بر روی روابط و نقش افراد در کار و یا اجتماع موثر باشد.

مترجم مهتا زمانی‌نیک 
منبع WebMD
برچسب ها
دیدگاه کاربران

ممکن است این مطالب هم برای شما مفید باشد

طراحی و اجرا توسط: هیاهو