0
0
        

این ‌روزها یکی از پرطرفدارترین مکمل‌ها در رژیم‌های کاهش وزن، مکمل‌های کربوبلاکر است. شاید برای شما هم جالب باشد در مورد این گروه از مکمل‌ها بیشتر بدانید. اینکه چه هستند؟ چه مکانیسم اثری دارند و مصرفشان چه خوبی‌ها و بدی‌هایی دارد؟ در گفت‌وگویی با دکتر حسین ایمانی، متخصص تغذیه و عضو هیات‌علمی دانشگاه آزاد اسلامی به این موارد اشاره کرده و در ادامه همین مطلب به آنها پرداخته‌ایم.
: آقای دکتر! لطفا در مورد کربوبلاکر‌ها برایمان بگویید.
بیش از نیم قرن پیش این ایده عنوان شد که برخی فراورده‌های گیاهی مانند لوبیای سفید و گندم حاوی ترکیباتی‌اند که از فعالیت آنزیم‌های آمیلاز بزاقی و پانکراسی جلوگیری می‌کند. برای اولین بار در سال 1970 میلادی استفاده از مهارکننده‌های آمیلاز (مشتقی از منابع گیاهی مانند گندم) در مطالعات حیوانی مورد ارزیابی قرار گرفت و نشان داد مهار‌کننده‌های آمیلاز مشتق از گندم توانایی کاهش قندخون بعد از صرف نشاسته گندم خام را دارند.
با توجه به اینکه کربوبلاکرهای نسل اول عوارضی مانند تحریک دستگاه گوارش را به دنبال داشت، از اواخر سال 1990 میلادی کربوبلاکرهای نسل دوم که کاملا گیاهی و از عصاره نوعی لوبیای سفید تهیه شده بود، مورد توجه قرار گرفت. پس از ارزیابی‌های انجام گرفته و اثبات ویژگی عدم تحریک دستگاه گوارش، این نسل از کربوبلاکرها در سال 2001 میلادی وارد بازار شدند.
در این سال‌ها، مطالعات مختلفی در ارتباط با میزان اثربخشی کربوبلاکرها ابتدا در نمونه‌های حیوانی و سپس در نمونه‌های انسانی انجام شد. به دنبال یافته‌های اولیه محصولات مهار‌کننده آمیلاز مشتق از لوبیای سفید تحت‌عنوان «carbo blockers» با هدف کاهش وزن، تجاری‌سازی و به بازار معرفی شد. امروزه نیز کربوبلاکرها یکی از انواع مکمل‌هایی هستند که بیشتر برای تنظیم وزن توصیه و استفاده می‌شوند.
: کربوبلاکرها چطور باعث کاهش وزن می‌شوند؟
مکمل‌های کربوبلاکر را به نام «بلاکرهای نشاسته» هم می‌شناسند. منظور از نشاسته، کربوهیدرات‌های پیچیده است و تا زمانی که توسط آنزیم آمیلاز به قطعات کوچک‌تر تبدیل نشود، قابل‌جذب نیست. مهارکننده‌های آمیلاز یا همان کربوبلاکرها از طریق کاهش فعالیت آمیلاز از تجزیه کربوهیدرات‌ها جلوگیری می‌کنند و باعث عبور آنها از دستگاه گوارش و درنتیجه عدم جذبشان می‌شوند.
در سال 2001 میلادی مطالعه‌ای که برای ارزیابی اثربخشی کربوبلاکرهای نسل دوم روی تغییرات وزن طراحی شده بود، نشان داد افراد چاقی که برای مدت 30 روز پودر کربوبلاکر نسل دوم را دریافت کرده بودند نسبت به گروه کنترل، کاهش 10 درصدی در توده چربی و بیش از 3 درصدی در دور کمر را نشان دادند. این نتایج توسط چند مطالعه دیگر که در سال‌های 2001 تا 2004 میلادی انجام شد نیز مورد تایید قرار گرفت. در بیشتر مطالعاتی که برای ارزیابی میزان اثربخشی کربوبلاکرها انجام شده، محققان گزارش کرده‌اند که این مکمل‌ها قادر به کاهش جذب بخشی از کربوهیدرات مصرفی هستند. در برخی مطالعات این کاهش نزدیک به 50 درصد و در برخی دیگر تا 65 درصد گزارش شده است. مطالعات مختلفی که انجام شده بیشتر به بررسی اثر کربوبلاکرها در بازه زمانی 4 تا 12 هفته‌ای پرداخته‌اند و میانگین کاهش وزن رخ‌داده برای مصرف‌کنندگان منظم کربوبلاکرها حدود 2 تا 3 کیلوگرم بوده است.
مطالعات دیگری نیز به بررسی اثر کربوبلاکرها بر اشتها پرداخته‌ و گزارش کرده‌اند، مصرف کربوبلاکرهای نسل دوم به دلیل وجود ترکیبی به اسم phytohaemagglutini- در لوبیا که سطح هورمون‌های موثر در روند سیری را افزایش می‌دهد سبب تخلیه آهسته معده و کاهش اشتها می‌شود. علاوه بر نقش کربوبلاکر‌ها در روند تنظیم وزن، برخی مطالعات نشان داده مصرف آنها سبب تنظیم قندخون نیز می‌شود. در واقع، مصرف کربوبلاکرها از افزایش سریع قندخون بعد از مصرف منابع کربوهیدراتی جلوگیری می‌کند. همچنین کربوبلاکرها میزان نشاسته مقاوم در روده بزرگ را به دلیل کاهش جذب کربوهیدرات‌ها افزایش می‌دهند. نشاسته مقاوم در روده کوچک تجزیه نمی‌شود و درنتیجه جریان ورود گلوکز به خون به کندی انجام می‌گیرد، میزان انسولین به‌طور ناگهانی بالا نمی‌رود و درنتیجه فرد به مدت طولانی‌تری احساس سیری می‌کند.
: یکی از مسائلی که معمولا مورد نظر متخصصان تغذیه در رژیم‌های کاهش وزن است، کاهش بافت چربی است. مصرف این مکمل تضادی با این هدف ندارد؟
برخی محققان بر این باور هستند مکمل‌یاری با کربوبلاکرها علاوه بر تاثیر مثبت بر روند کاهش وزن می‌تواند سبب کاهش میزان توده چربی شود. با توجه به اینکه توده چربی نقش مهمی در بروز بیماری‌های مزمن بازی می‌کند، مکمل‌یاری با کربوبلاکرها می‌تواند به‌عنوان یک عامل درمانی نیز مطرح شود. از سوی دیگر، به نظر می‌رسد مکمل‌یاری طولانی‌مدت با کربوبلاکرها از طریق کاهش اندازه دور شکم و چاقی شکمی احتمال ابتلای افراد به نشانگان متابولیک و پیامدهای ناشی از آن مانند فشارخون را نیز کاهش می‌دهد.
: پس در کل مصرف آن را توصیه می‌کنید؟
بله، البته زیرنظر متخصص تغذیه و کنار یک رژیم غذایی اصولی. در کل، الگوی تغذیه‌ای جمعیت ایرانی بر پایه غلات و مواد نشاسته‌ای است و به نظر می‌رسد استفاده از مهارکننده‌های آمیلاز که تجزیه نشاسته را کاهش می‌دهند می‌تواند سبب کاهش انرژی در دسترس و به تبع آن کنترل بهتر وزن در جمعیت ایرانی شود.
: آیا مکمل‌های کربوبلاکر ضرر ندارند؟
در بیشتر مطالعات نشان داده شده مصرف کربوبلاکرها اثر ناخوشایندی ندارد. با این وجود در برخی افراد استفاده زیاد از کربوبلاکرها سبب بروز نفخ و اسهال می‌شود. معمولا در بیشتر موارد افراد می‌توانند زیرنظر متخصص تغذیه به‌عنوان یک مکمل غذایی در بهبود روند چاقی یا اضافه وزن و دیابت خود از کربوبلاکرها استفاده کنند.
سمیه مقصودعلی




مطالب مرتبط

دیدگاه کاربران

ارسال ديدگاه
نام :    ایمیل : 

عکس خوانده نمی شود کد امنیتی :      

کلیه حقوق این سایت متعلق به موسسه فرهنگی ابن‌سینای بزرگ می باشد. طراحی و اجرا توسط: هنر رسانه




ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام