0
0

      سالانه 90 هزار مورد جدید ابتلا به سرطان در کشور شناسایی می‌شود و این در حالی است که در سال‌های اخیر بروز سرطان در کشور ما افزایش‌یافته و گفته می‌شود سن ابتلا نیز کاهش‌یافته است. از سوی دیگر، براساس بررسی‌های انجام‌شده، سرطان یک بیماری چندعلتی است و عوامل مختلف ژنتیکی، محیطی و غذایی در آن نقش دارند که وضعیت همه این عوامل خطر در کشور ما مناسب نیست. از یک طرف، آلودگی هوا و آلاینده‌های سرطانزای محیطی و از طرف دیگر مصرف غذاهای فست‌فودی و سایر شاخص‌های شیوه زندگی ما ایرانی‌ها از عوامل خطر بیماری‌های غیرواگیر به‌خصوص سرطان است. هشتم بهمن‌ماه آغاز هفته سرطان و پانزدهم بهمن‌ماه، روز جهانی سرطان است. گزارشی که در «سلامت در ایران» این هفته می‌خوانید، در آستانه این روز تهیه شده است.


      براساس آمار، آخرین میزان بروز سرطان در سال 2012 میلادی در جهان 14 میلیون نفر اعلام شده در حالی که این رقم در سال 2000میلادی
10 میلیون نفر بوده است. پیش‌بینی می‌شود در سال 2030 با افزایش 2 برابری نسبت به سال 2012 مواجه خواهیم بود به‌طوری که بروز سرطان به 27 میلیون نفر خواهد رسید و شیوع سرطان (موارد جدید و قدیم) هم به 75 میلیون نفر خواهد رسید. با توجه به افزایش چشمگیر سرطان که در سال 2030 حدودا میزان آن را 27 میلیون نفر اعلام می‌کنند، باید گفت70 درصد از این افزایش در کشورهای در حال توسعه خواهدبود که ایران هم از جمله این کشورهاست.


      دکتر عبدا... فضلعلی‌زاده، نایب رئیس انجمن سرطان ایران، در گفت‌وگو با «سلامت» با بیان این آمارها درباره وضعیت سرطان در ایران و جهان، در مورد شایع‌ترین سرطان‌ها در زنان و مردان ایرانی توضیح می‌دهد: «براساس بررسی‌های انجام‌شده، شایع‌ترین سرطان‌ها در مردان ایرانی عبارتند از معده، روده و پروستات. در زنان نیز سرطان‌های پستان، روده بزرگ و معده شیوع بیشتری دارند. همچنین تعداد مبتلایان مرد نسبت به مبتلایان زن بیشتر است.»


عوامل محیطی سرطانزا
      آن‌طور که دکتر فضلعلی‌زاده شرح می‌دهد، به طور کلی، 9 عامل اصلی در شیوع سرطان نقش دارند که در این میان، تغییر شیوه زندگی و افزایش امید به زندگی و عوامل محیطی سرطانزا نقش پررنگ‌تری دارند. وی در ادامه صحبت‌هایش به آمارهای جالبی در مورد مشکلات محیطی در کشور اشاره کرد: «وضعیت عوامل محیطی بیماری‌زا در کشور ما در مواردی نامناسب است ولی در برخی موارد شاخص‌ها وضعیت بهتری را نشان می‌دهند. به طور مثال در کشور ما تعداد خودروها به ازای هر هزار نفر جمعیت، 9/112 است، در صورتی که متوسط جهانی 120 است. همچنین میزان مصرف انرژی به ازای هر نفر جمعیت، 7/2812 کیلوگرم (نفت و ترکیبات معادل) است، در حالی که متوسط جهانی 1/1890 است. علاوه بر این، سرانه تولید گاز دی‌اکسیدکربن در ایران به ازای هر نفر جمعیت 7 تن است ولی متوسط جهانی آن رقم 6/4 را نشان می‌دهد.» آن‌طور که نایب رئیس انجمن سرطان ایران بیان می‌کند، وضعیت ذرات معلق نیز در هوای کلانشهرها مناسب نیست به‌طوری که متوسط جهانی میزان ذرات معلق در هر متر مکعب هوای شهرهای بالای 100 هزار نفر جمعیت، 61/4 میکروگرم است ولی این میزان در کشور ما 4/115 میکروگرم است. نکته مهم‌تر اینکه میزان مصرف کودهای سمی در هر هکتار زمین قابل کشت در کشور ما، 104 کیلوگرم است ولی متوسط جهانی رقم 115 را نشان می‌دهد.


پیشگیری از سرطان
      تحقیقات نشان می‌دهد سرطان تا 40درصد قابل‌پیشگیری است و با کنترل عوامل خطرساز در ابتلا به این بیماری که بخشی از آن برعهده مسئولان و بخشی از آن بر عهده خود مردم است، می‌توان تا حد زیادی میزان شیوع بیماری را کاهش داد. نایب رئیس انجمن سرطان ایران در مورد اقداماتی که باید برای پیشگیری از سرطان در کشور انجام شود، به افزایش مالیات بر سیگار اشاره می‌کند: «کمک به مردم برای کاهش مواجهه با عوامل خطر سرطان مثلا با افزایش مالیات سیگار بسیار اهمیت دارد، درصورتی که ما کمترین نرخ مالیات سیگار در جهان را داریم. مطلوب این است که مطابق جهان 70 درصد قیمت سیگار، مالیات باشد، در حالی که این عدد در ایران کمتر از 10 درصد است و در هر سوپرمارکتی بدون محدودیت سیگار فروخته می‌شود.» به گفته دکتر فضلعلی‌زاده، سطح آگاهی مردم در مورد پیشگیری از سرطان پایین است و می‌توان گفت حداقل 50 درصد عوامل پیشگیری به مردم ربط دارد و آگاهی‌بخشی با کمک رسانه‌ها محقق می‌شود. علاوه بر این، تولید غذای سالم به گونه‌ای که کمترین آسیب را به سلامت مردم وارد کند نیز نقش تعیین‌کننده‌ای در پیشگیری از بیماری سرطان دارد.


میزان ابتلا به سرطان در کشور ما بالاتر از کشورهای دیگر نیست
      یکی از مهم‌ترین دلایلی که مسئولان وزارت بهداشت برای افزایش ابتلا به سرطان در کشور بیان می‌کنند، مسن‌تر شدن جمعیت و افزایش امید به زندگی است؛ به‌طوری که اوایل انقلاب امید به زندگی 59 سال بوده ولی در حال حاضر به 74 سال رسیده. اما آیا وضعیت ما در مورد ابتلا به سرطان نسبت به کشورهای دیگر بدتر است؟ دکتر علی مطلق، رئیس اداره سرطان وزارت بهداشت، برای پاسخ به این پرسش به تقسیم‌بندی سازمان جهانی بهداشت اشاره می‌کند و می‌گوید: «این سازمان، کشورها را از نظر بروز ابتلا به سرطان به 5 گروه تقسیم کرده که جایگاه ایران به صورت نزولی در رتبه چهارم است؛ یعنی میزان بروز در کشور ما پایین است. همچنین میزان بروز سرطان در دنیا در هر 100هزار نفر در مردان205 و در زنان 165 است ولی در کشور ما این رقم در مردان 134 و در زنان 128 است، بنابراین می‌توان گفت افزایش سرطان در کشور ما با توجه به بالا رفتن سن، افزایش داشته و ما می‌توانیم با پیشگیری شیب افزایشی آن را کم کنیم ولی نمی‌توانیم جلوی افزایش آن را بگیریم. مهم‌تر اینکه هیچ تحقیقی انجام نشده که نشان دهد شیب ابتلا به سرطان در کشور ما نسبت به سایر کشورها بیشتر است.»


زمینه‌ساز‌های سرطان
      حدود 90 درصد مردم در کشور ما روزانه 5 وعده میوه و سبزی نمی‌خورند و 40درصد فعالیت بدنی مناسبی ندارند و بیش از نیمی از مردم نیز اضافه وزن دارند و چاق‌اند. همه این عوامل زمینه‌ساز سرطان است که به شیوه زندگی مردم مربوط است، اما نقش این عوامل پررنگ‌تر است یا آلودگی هوایی که هر سال بدتر می‌شود؟رئیس اداره سرطان وزارت بهداشت با بیان اینکه نقش خودمراقبتی یعنی اصلاح شیوه زندگی در پیشگیری از سرطان بسیار پررنگ است، در مورد عوامل محیطی توضیح می‌دهد: «آلودگی هوا، تولید گاز دی‌اکسیدکربن، میزان مصرف انرژی و میزان آلودگی ناشی از ذرات معلق در هوای شهرهای بزرگ کشور ما نسبت به میانگین‌های جهانی بالاتر است ولی هیچ کدام از اینها ناقض نقش خودمراقبتی نیست. در حقیقت سرطان بیماری‌ای است که در بدن در تعامل بین ژن‌های مهار‌کننده سرطان و ژن‌های سرطان ایجاد می‌شود و زمانی که یک فرد چاق است و تحرک بدنی ندارد و فست‌فود هم می‌خورد، زمینه را برای فعالیت ژن‌های سرطانزا در بدنش افزایش می‌دهد و در صورتی که هوا هم آلوده باشد و فرد زمینه ژنتیکی ابتلا به سرطان را نیز داشته باشد، همه این عوامل می‌تواند میزان بروز را افزایش دهد، بنابراین آلودگی هوا به تنهایی نمی‌تواند باعث سرطان شود بلکه باید محیط بدن نیز زمینه ابتلا را داشته باشد.»


کاهش سن ابتلا به سرطان
      بارها از زبان متخصصان و حتی مسئولان بهداشتی شنیده‌ایم سن ابتلا به سرطان پستان و حتی سرطان‌های دیگر در کشور پایین آمده است. آیا بررسی‌های وزارت بهداشت این موضوع را تایید می‌کند؟ رئیس اداره سرطان در پاسخ به این سوال «سلامت» با توضیح اینکه سن ابتلا فرآیندی از تعداد افراد جامعه است، می‌گوید: «اگر در سال 100هزار نفر به سرطان مبتلا شوند و جمعیت کشور نیز جوان باشد، متوسط سن ابتلا پایین می‌آید؛ در نتیجه علت پایین بودن سن ابتلا به سرطان پستان و روده بزرگ در کشور این است که متوسط سن افراد زیر 50 سال در ایران نسبت به کشورهای غربی بیشتر است بنابراین نمی‌توان نتیجه گرفت سن ابتلا پایین آمده است.»


خدمات‌درمانی طی 2تا 3ماه آینده استانداردسازی می‌شود
      دکتر مطلق، رئیس اداره سرطان وزارت بهداشت، برنامه‌ها و اقدامات وزارت بهداشت برای بیماران مبتلا به سرطان را اینگونه شرح می‌دهد: «از 15 سال پیش تاکنون نظام ثبت سرطان در وزارت بهداشت مورد توجه قرار گرفت ولی کار دشواری بود چون ما از روی آزمایش پاتولوژی مواد سرطان را کشف می‌کردیم و ممکن بود هر فرد چند بار این آزمایش را انجام دهد. از 2 سال قبل نرم‌افزارهایمان را ارتقا دادیم تا تشخیص دقیق‌تری انجام شود. همچنین فرآیند ثبت را به مراقبت ربط دادیم تا از این طریق دسترسی بیماران به خدمات‌درمانی راحت‌تر باشد.»


      دکتر مطلق در ادامه به افزایش آگاهی مردم در مورد سرطان به راه‌اندازی کمپین پویش ملی سرطان اشاره کرد و گفت: «غربالگری و تشخیص سرطان پستان دهانه رحم و روده بزرگ براساس پروتکل‌های سازمان جهانی بهداشت در 4تا 6 استان اجرایی شد. همچنین توسعه مراکز سرطان هم در مرحله تشخیص و هم مرحله درمان برای دسترسی بهتر مردم، جزو برنامه‌های ماست که از سال آینده طراحی و ساخته می‌شود. علاوه بر این، در نظر داریم خدمات‌درمانی را از 2تا 3ماه آینده استانداردسازی کنیم و داروهای بیماران را در مراکز درمانی ارائه دهیم تا دسترسی آنها آسان‌تر شود. در حال حاضر بیماران تنها 10 تا 12 درصد هزینه داروها را می‌پردازند و رادیوتراپی در مراکز دولتی رایگان است.»


مهدیه آقازمانی




مطالب مرتبط

دیدگاه کاربران

ارسال ديدگاه
نام :    ایمیل : 

عکس خوانده نمی شود کد امنیتی :      

کلیه حقوق این سایت متعلق به موسسه فرهنگی ابن‌سینای بزرگ می باشد. طراحی و اجرا توسط: هنر رسانه




ناحیه کاربری

آدرس ایمیل:
رمز عبور:
 
رمز عبورم را فراموش کرده‌ام

ثبت نام